Sayaçlı yapay zekâ maliyeti faturada bir yerde çıkar

🇬🇧 English: Read this in English →

2026’da bir ajansa iş yaptırmanın en tuhaf yanı şu: işin ciddi bir kısmını artık yanında sayaç dönen araçlar yapıyor. Her taslak, her yeniden yazım, her ürün açıklaması güncellemesi ufak bir sayacı çalıştırıyor ve o sayaç ay sonunda Anthropic ya da OpenAI faturasına dönüşüyor. Fatura sana geldiğinde bunun izine rastlamıyorsun. Bir yerde “içerik güncellemesi, 8 saat” yazıyor, bir yerde toplam. Sayaç hâlâ dönüyor, birisi bunu ödüyor, senin faturanda gözükmüyorsa da bir yerde sessizce yutuluyor demektir.

Son üç ayı kendi proje yönetim aracımızla tartışarak geçirdim: bunu bir müşteri faturasında dürüstçe göstermenin doğru biçimi ne? Yeni kalem çıkarmayı sevdiğimizden değil, “biz yutuyoruz” cümlesi çok kırılgan bir söz olduğu için. Yeni bir modelin fiyat şekli değiştiği gün, ya da müşteri eskiden bir ayda yapılan işi bir çeyrekte istediği gün, o yutma bitiyor. Sonrası soru: nerede bitiyor?

Bu konuda en fazla açık düşünce üreten kişi bir ajans sahibi değil. Simon Willison — bağımsız geliştirici, Django’nun yaratıcılarından biri, açık kaynak llm aracının ve llm-prices.com hesap makinesinin sahibi. Blogu iki yıldır token fiyatlandırmasının canlı bir günlüğü gibi işliyor. Sen okumak zorunda kalma diye ben baştan sona okudum ve bir alıcının bu çeyrekte tedarikçisine ne sorması gerektiğini onun çerçevesinden aktarıyorum.

Sabit ücretli her ajans sözleşmesinin arkasında duran çıkmaz

Willison meseleyi mayıs sonunda, “I think Anthropic and OpenAI have found product-market fit” başlıklı yazısında sadece dile getirdi: “Şirketlerin çalışanlarının kullanımından kaynaklanan LLM faturalarının ne kadar pahalıya patladığını görüp şaşırdıklarına dair hikâyeler dolaşıyor.” Sonra egzersizi kendi üstünde yaptı. Kendi dizüstünde son 30 gün için ccusage aracını çalıştırdığında bulduğu rakam: “Anthropic Claude Code için 1.199,79 dolar” ve “OpenAI Codex için 980,37 dolar”. Bir kişi, bir ay, abonelik yerine API fiyatını ödemiş olsaydı bu çıkardı.

Bu tek bir kıdemli geliştiricinin kişisel kullanımı. On kişilik bir ekibe çarptığın anda henüz kimsenin bir kalem açmadığı yerde yıllık 250.000 doları geçen bir token harcaman oluyor. Şimdilik faturalarda görünmüyor çünkü ajansların çoğu hâlâ abonelik planlarında — Anthropic’in aylık 200 dolarlık Max planı ya da OpenAI karşılığı — ve bu planlar görünen maliyeti sınırlıyor. Ama abonelik modelinin kendisi baskı altında. Willison’un aktardığına göre, “Nisan 2026 itibarıyla hem OpenAI Codex hem de Anthropic Claude Code/Cowork için ‘Enterprise’ fiyatı, listelenen API fiyatıyla aynı.” Türkçesi: ajansının kullanımı kurumsal eşiği geçtiği an, abonelik sabit ücreti gidiyor, sayaç geri geliyor.

Uber bunu çoktan planına aldı. Ajansların çoğu almadı.

En görünür kurumsal tepki 2 Haziran’da geldi. Bloomberg’de Natalie Lung’un aktardığına göre Uber, 2026 yapay zekâ bütçesini dört ayda bitirdikten sonra her çalışanına başına yapay zekâ kodlama aracı için aylık 1.500 dolar tavan koydu. Ertesi gün konuyu yazan Willison bunu “aşırı harcamaya karşı akla yatkın bir politika yanıtı” diye tanımladı ve hesabı yaptı: mühendis başına iki araçla yıllık 36.000 dolarlık bir tavan. Levels.fyi’nin verdiği 330.000 dolarlık medyan mühendis ücretine karşılık, ücretin yaklaşık yüzde on biri artık resmî olarak sayaçlı bir yazılım kalemine ayrılmış oluyor.

Uber bir iç alıcı, ajans değil. Ama kararın şekli, senin hesabınla ilgili tedarikçinin sessizce verdiği kararla aynı. Bu ay bir yerlerdeki finans toplantısında biri bir grafiğe bakıyor ve üçünden birini seçiyor: kullanımı sınırla, ücretleri sessizce yukarı çek ya da acıtana kadar yutmaya devam et. Sabit ücretli sözleşmen önümüzdeki yıla uzuyorsa, üçüncü seçenek tedarikçini strese sokan seçenektir. Bu istediğin bir istikrar değil.

Alıcının duyması gereken üç kaldıraç, bir de henüz oturmayan biri

Dürüst bir tedarikçinin sayacı senin hesabında görünür kılmasının üç yolu var, bir de herkesin hâlâ boğuştuğu dördüncü bir yol. Tedarikçine “bunlardan hangisini gerçekten yapıyorsun” diye sor.

Kaldıraç 1 — Sayacı sağlayıcının kendi biriminde göster

“Yapay zekâ kullanımı: 400 sterlin” değil. Bu kaçamak. İstediğin şey, sağlayıcının kendi faturalama birimini taşıyan bir satır: Anthropic ve OpenAI için token, Google için karakter, deşifre servisi için dakika, üretken görsel modeli için görsel adedi. Maliyet yine maliyet, ama artık faturaya baktığında rakamın neden yüksek olduğunu görebiliyorsun: daha fazla iş mi istedin, yoksa yeni bir model birim başına daha mı pahalı?

Willison tam olarak bu egzersizi iki yıldır kamuya açık yapıyor. llm-prices.com hesap makinesi herhangi biri giriş ve çıkış token sayısını girdiğinde geçerli her model için maliyeti geri veriyor. Aracın var olması ve muhasebeciler tarafından değil, sahada iş yapan geliştiriciler tarafından kullanılıyor olması sana birimin oturduğunu söyler. Faturanın neden bu birimi kullanmadığını sor.

Kaldıraç 2 — Sende kalan emeği, onlarda kalan sayaçtan ayır

Gördüğüm en karışık faturalar, yapay zekâ kullanımını “yapay zekâ destekli saat”e çeviriyor ve insan saatiyle aynı zaman-kaydı sütununa koyuyor. Görsel olarak temiz duruyor ama iki rakamı da sessizce bozuyor. Kıdemli bir danışmanın insan saati bir orandır; Claude Opus’ta token harcamasıysa milyon token başına giriş 15 dolar, çıkış 75 dolar toptan fiyatı (Anthropic’in kamuya açık listesi, llm-prices.com‘da yeniden yayımlanmış). İki rakam ne aynı birime sahip ne de birlikte hareket ediyor.

Temiz sürüm insan saatini insan saati olarak tutar; sayaçlı her servisi kendi satırında, sağlayıcının kendi faturalama biriminde, ajansın kendi kâr marjıyla listeler. Bir tedarikçi bunu yapamayacağını söylüyorsa, aslında söylediği muhasebe sisteminin değişken fiyatlı saat-dışı bir kalem taşıyamadığıdır. Bu düzeltilebilir bir yazılım işidir; sayacı senden gizlemek için iyi bir gerekçe değildir.

Kaldıraç 3 — Tavanı sen koy, tedarikçin senin yerine koymadan önce

Bu, Uber dersinin bir ajans alıcısına çevrilmiş hâli. Uçuk uca açık bir “yardımcı olduğu yerde yapay zekâ kullanırız” yerine, hesabın için aylık token harcamasına para birimin cinsinden bir tavan koy ve tedarikçiden aşılmadan önce sana haber vermesini iste. Willison, aynı Uber yazısında: “Araç başına aylık 1.500 dolarlık bir sınır, aşırı harcamaya karşı akla yatkın bir politika yanıtı.” Uber’in mühendislik birimi için akla yatkın olan şey, reklam metni tazelemesi yeni bir ajan tabanlı araçta sessizce token biriktirebilecek bir pazarlama bütçesi sahibi için de en az o kadar akla yatkındır.

Willison’un GitHub Models’in emekliye ayrılması üstüne ağustos yazısı, bunu daha önce hiç fiyatlamadıysan okumaya değer. Microsoft ücretsiz GitHub Models teklifini kapattığında Willison şunu gözlemledi: “Kodlama ajanı desenleri, ücretsiz ya da sübvanse token sunmayı yasaklayıcı derecede pahalı hâle getirdi.” Ajan desenleri — yapay zekânın başında dikilmene gerek kalmadan bir görevde çalışmaya devam etmesini sağlayan desenler — sübvanse edilmiş bir ücretsiz katmanı aylar içinde çökertecek hızda token tüketti. Aynı desenler önümüzdeki yıl içerik ve ticaret işlerinde de görünecek, aynı matematik yaşanacak.

Henüz oturmayan kaldıraç — süreli hizmet müşterisini gerçek zamanlı sayaçla faturalamak

Şimdi dürüst kısım. Willison dahil okuduğum kimsenin, aylık süreli hizmet (retainer) içinde sayaçlı yapay zekâ maliyetini nasıl taşıyacağına dair temiz bir cevabı yok. Süreli hizmetin var olma sebebi alıcının öngörülebilirlik, tedarikçinin taban istemesi. İçine değişken sayaçlı bir kalem koyduğunda ya tüketim faturalamasına dönüşüyor (süreli hizmetin amacını kırıyor) ya da üstte bir toplama bulunup içine yutuluyor (sayacın amacını kırıyor). Uygulanabilir ara çözüm — bizim yaptığımız — süreli hizmeti aylık taahhüt edilen bir yapay zekâ birimi tavanına karşı sabitlemek ve gerçek kullanımla üç ayda bir mahsuplaşmak. Müşteri her iki rakamı da görüyor. Zarif değil. Ama dürüst, ve “biz yutuyoruz” cümlesinden ayrılan her tedarikçi aynı uzlaşmanın bir varyantına iniyor.

Willison’un Anthropic Opus 5.5 ile OpenAI’ın yeni GPT-6 katmanı arasındaki eylül fiyat savaşına dair son yazısı meseleyi tek satırla özetliyor: “Yeni bir model aynı fiyata (ya da daha ucuza!) gelir ve sorunlarının çoğunun üstünü örter.” Yarı şaka. Maliyet eğrisi aşağı doğru bükülmeye devam ediyor. Ama aşağı doğru bükülmek, öngörülebilir biçimde bükülmekle aynı şey değil; süreli hizmet sözleşmesinin sattığı şey de öngörülebilirlik. Modeller sekiz haftada bir farklı fiyat şekliyle çıkmayı bırakana kadar süreli hizmet sözleşmesi sayacın orada olmadığını numarası yapamaz.

Gerçek bir WooCommerce kurulumunda bu ne demek

E-ticaret bunun ilk çarptığı yer, çünkü ajansların en agresif otomatikleştirdiği parça ürün içeriği. Üç ayda bir tazelenen 5.000 SKU’lu bir katalog — yeni metin, çevrilmiş varyantlar, SEO başlık üretimi — gerçek, ölçülebilir ve önemsiz olmayan bir yapay zekâ maliyeti kalemi; yuvarlama hatası değil.

Bunun için kurduğumuz düzen: WooCommerce kayıt sistemi olarak kalıyor. Ürün açıklamaları ürün nesnesi ve post_meta üzerinde duruyor, egzotik bir şey yok. Küçük bir işçi servis — aynı sunucuda bir WP-CLI görevi ya da hafif bir VPS üstünde harici bir cron — güncellenmesi gereken SKU’ları çekip mevcut metni ve marka stil kurallarını Claude Sonnet ya da GPT-6 Luna’ya gönderiyor, dönen metni ürünün üstünde bir revizyon olarak yazıyor. Editörler yayımdan önce onaylıyor; okunmadan hiçbir şey yayına çıkmıyor. Her çağrı, giriş ve çıkış token sayısını ürün kimliği ve iş kimliğine göre indekslenmiş küçük bir wp_ai_usage tablosuna işliyor; model adı ve zaman damgasıyla. Ay sonunda o tablo iki rakama toplanıyor: proje başına maliyet, model başına maliyet. O iki rakam faturaya kendi satırları olarak düşüyor; maliyet çarpı marjımızla, modelin kendi biriminde.

İlk kez kurma çabası: yetkin bir WooCommerce ekibi için yaklaşık iki hafta; büyük kısmı API çağrısında değil editoryal onay akışında geçiyor. API çağrısı sıradan. İlgi çekici olan sınır — hangi SKU’ların otomatik tazelenmesi güvenli, hangileri editör bakışı istiyor, hangileri metin ekibinin sıfırdan yazması gerekiyor. Alıcının aslında ödediği şey bu sınır kararı ve insan yargısının hakkını ödediği yer burası. Sayaç yanında dönüyor; onun yerine geçmiyor.

Aynı işi kuranların uyarılması gereken tuzak: her ürünü “daha güvenli” diye üst katmandaki modelden geçirme cazibesi 400 Euro’luk bir işi sessizce 2.000 Euro’luk bir işe çeviriyor. Riske göre yönlendir. Yüksek değerli SKU’lar, düzenlemeye tabi kategoriler ve yasal iddia içeren her şey insan denetimiyle üst modelden geçer; katalog kuyruğundaki emtia SKU’ları örneklem denetimli olarak ucuz modelden geçer. Bu yönlendirme kararı, sayaçlı faturaya en büyük etkiyi yapan tek kaldıraçtır.

Mevcut tedarikçine bu çeyrek sorulmaya değer tek soru

“Yapay zekâ kullanıyor musunuz?” değil — herkes kullanıyor, dürüst cevap sıkıcı. Soru şu: “son doksan günde hesabımın yapay zekâ tokenı olarak sana ne kadara mal olduğunu, model bazında, sağlayıcının kendi liste fiyatından göster.” Rakamı gün içinde çıkarabilen tedarikçi sayacı düzgün tutuyor ve senden bunu adilce nasıl faturalayacağını düşünmüş demektir. Çıkaramayan tedarikçi bunu yutuyor. Kulağa cömert geliyor, ama tedarikçinin iş matematiği tıkandığı an yutma bitiyor; ya ücretin sessizce yükseliyor ya da iş kalitesi sessizce düşüyor. İkisi de sürpriz üzerinden yapmak istemeyeceğin bir konuşma.

Satır kalemli versiyonu tasarlamakta el ihtiyacın varsa — sayacı dürüstçe gösterip faturayı bir malzeme listesine çevirmeyen versiyonu — bizim yaptığımız işin şekli bu. Tedarikçinin toplama faktörü tıkanmadan önce oturup bu konuşmayı yapmayı tercih ederiz. Simon Willison’ın kamuya açık günlüğü başlamak için iyi bir yer; gerçek bir faturada oturan versiyonu, seninle birlikte kuracağımız parça.